Raj nieutracony, czyli o ogrodach

[16 grudnia - 26 lutego]


Potrzeba urządzania ogrodów i nieustający zachwyt nad ich pięknem jest jedną z najbardziej podstawowych i oczywistych potrzeb człowieka związanych z oswojeniem i organizowaniem własnej przestrzeni. Pierwowzorem ogrodu jest bowiem Eden – Raj będący idealnym światem, za którym człowiek nieustannie tęskni i którego namiastkę stara się sobie stworzyć. Od tysiącleci ogród wpisany jest w historię człowieka i niemalże wszystkie dziedziny jego życia – od literatury, muzyki i sztuk plastycznych po rzeczywistość dnia codziennego. Rozbudza także wyobraźnię i często staje się tematem dzieł plastycznych. Oczywistym więc jest, że to piękne, nastrojowe miejsce przedstawia również wielu artystów, których twórczość zaliczana jest do tak zwanej plastyki nieprofesjonalnej – charakterystycznego, ale bardzo złożonego elementu kultury egalitarnej obejmującego między innymi sztukę naiwną, sztukę intuicyjną, jak i outsider art czy art brut – zjawiska, którym zainteresowanie przechodzi obecnie swój renesans.

 

Piotr Chmielarski, Gorgonie 2007 Jan Nowak, Ogród XI, wł. Muzeum Śląskie Marek Idziaszek, Objawienie, wł Muzeum Śląskie

 

Na ekspozycji pokazane zostaną inspirowane zainteresowaniami teozoficznymi ogrody wyobraźni urodzonego w Katowicach, a zmarłego w Bydgoszczy Teofila Ociepki, przepełnione symboliką dalekiego wschodu ogrody miłości Erwina Sówki, którego twórczość znana jest i ceniona zarówno w Polsce, jak i zagranicą. Ponadto pokazany zostanie cykl ogrodów, ujęty w bajkowej stylizacji, przepełniony symboliką o głębokiej wymowie filozoficznej, których autorem jest najwybitniejszy polski grafik intuicyjny – Jan Nowak. Nie zabraknie także przedstawień ogrodów przydomowych, między innymi tych charakterystycznych dla katowickiego osiedla Giszowiec, które zgodnie z zamierzeniem projektantów już na początku XX wieku spełniało postulaty architektonicznego „miasta-ogrodu”, a którego niezrównanym dokumentalistą był mieszkający tam malarz Ewald Gawlik.

 

Innym ciekawym elementem wystawy będzie prezentacja zjawiska powoli zanikającego, a mianowicie ogródków działkowych. O ogrodzie jako miejscu świętym, miejscu spotkania z bogiem, miejscu objawień opowiadać będą między innymi obrazy Marka Idziaszka (mistrza malarstwa na szkle) i Marianny Wiśnios. Wystawa ta jednak nie byłaby pełna, gdyby nie prezentowała prac najsłynniejszego polskiego piewcy ogrodów – Bazylego Albiczuka mieszkającego w Dąbrowicy Małej koło Białej Podlaskiej. Człowieka rozmiłowanego w ogrodach i tworzącego je zarówno na płótnach, jak i wokół swojego domu.

 

Spotkanie w ramach wystawy:

19 stycznia (czwartek), godz.17.00 zwiedzanie z kuratorem wystawy.
Wstęp na podstawie biletu na wykład dra W. Szendery „Tradycyjne ogrody przydomowe - zegrodki na Górnym Śląsku”

 

Kurator wystawy: Sonia Wilk


Patronat medialny: