Sztuka XX wieku. Wykłady z historii sztuki
środy, godzina 17.00, cena 3,50 zł
Prowadzenie: Jacek Dębski
W październiku 2011 rozpocznie się nowy cykl wykładów poświęconych sztuce dwudziestego wieku. Fascynująca i zarazem przerażająca epoka awangard, rewolucji oraz wojen już odeszła, wszyscy jednak jesteśmy jej spadkobiercami. Nie da się zrozumieć kultury nowoczesnej bez przyswojenia niejednokrotnie szalonych, nowatorskich pomysłów Pabla Picassa czy Marcela Duchampa.
Jednakże widzenie tej sztuki jedynie przez pryzmat
marginalnych wówczas kierunków awangardowych byłoby krzywdzące dla wszystkich
zjawisk kompromisowych, odwołujących się do szeroko pojętej tradycji. Art Deco,
neohistoryzm i neoklasycyzm lat dwudziestych oraz sztuka totalitaryzmów wracają
do łask, wręcz stają się modne. Na szczęście mamy już za sobą, powszechne
jeszcze 20 lat temu przekonanie o cudownej mocy zbawczej „ducha” funkcjonalizmu
– skrajnego modernizmu, uzdrawiającego „zepsute tradycją” stosunki społeczne. I
wcale nie była to idea bliska jedynie władzom wschodniej części Europy. Te
utopijne koncepcje, rozwijające się szczególnie intensywnie od czasu wielkiego
kryzysu światowego, znalazły podatny grunt również w zniszczonej podczas II
wojny światowej Europie Zachodniej.
Te i inne zagadnienia będą analizowane w trakcie kolejnych
prelekcji. Tematy omawiane dotychczas dość pobieżnie i nierzadko tylko przy
okazji, zostały pogłębione dzięki wnikliwym badaniom prowadzonym przez autora od
1992 roku.
Plan wykładów
19 października
Prekursorzy sztuki XX wieku – Wiliam Morris
i Arts & Crafts Movement, Herman Muthesius i Werkbund
16 listopada
Fowizm, ekspresjonizmy i Ecolle de Paris – Henri
Matisse, Oskar Kokoschka, Amadeo Modigliani i Tadeusz Makowski
30 listopada
Prekubizm, kubizm, Section D’or i futuryzm – Paul
Cezanne, Pablo Picasso, Fernand Leger, Umberto Boccioni i Stanisław Ignacy
Witkiewicz
21 grudnia
Dadaizm, ekspresjonizm w architekturze, Neue
Sachlichkeit, funkcjonalizm – Marcel Duchamp, Erich Mendelson, Georg Grosz i
Mies Van Der Rohe
18 stycznia
Pomiędzy tradycją a nowoczesnością – Art Deco,
półmodernizm, neoklasycyzm i neohistoryzm, sztuka totalitaryzmów – Tamara
Łempicka, August Perret, Adolf Szyszko-Bohusz, Albert Speer, Marcello Piacentini
i Lew Rudniew
15 lutego
Architektura i dekoracja architektoniczna w województwie
śląskim w latach 1922 – 1934. Pomiędzy historyzmem i funkcjonalizmem, śląskie
Art Deco – Stanisław Tabeński, Tadeusz Michejda i Zygmunt Gawlik
29 lutego
Architektura i dekoracja architektoniczna
na Górnym Śląsku w latach 1929 – 1939. „Barok funkcjonalistyczny” – Lucjan
Sikorski, Filip Brenner i Karol Schayer
21 marca
Styl międzynarodowy, Bauhaus, De Stijl,
abstrakcja – Le Corbusier, Walter Gropius, Piet Mondrian, Wasilij Kandinsky i
Kazimierz Malewicz
25 kwietnia
Rozwinięty modernizm po 1945 roku. Różne
odmiany abstrakcji akademickiej, nowa figuracja, design, neofunkcjonalizm –
Jackson Pollock, Francis Bacon, Marcel Breuer, Marek Leykam
23 maja
Neoawangarda i postmodernizm. Pop Art,
konceptualizm, happening, architektura po 1968 roku – Andy Warhol, Roman Opałka,
Tadeusz Kantor, Tom Wright
Patronat medialny
